"NA KRAWĘDZI CHAOSU"

"NA KRAWĘDZI CHAOSU" - wystawa czasowa

Wystawa podejmuje refleksję nad współczesnością rozumianą jako stan permanentnej niestabilności - moment zawieszenia między rozpadem istniejących porządków a możliwością wyłonienia się nowych form życia społecznego. Punktem wyjścia jest pytanie o możliwość i konieczność myślenia o solidarności, wspólnocie oraz wzajemnej odpowiedzialności w świecie naznaczonym wojną, przemocą, przymusowymi migracjami i pogłębiającą się katastrofą klimatyczną.

Jak odnaleźć się wobec gwałtownie zmieniających się kartografii geopolitycznych? Czy możliwe jest przekroczenie dychotomii „my” i „oni”, a jeśli tak — na jakich zasadach? O jakich wspólnotach i o jakiej solidarności można dziś jeszcze mówić? Jakie narracje pozwalają opowiadać teraźniejszość i przyszłość, w których nie istnieją już bezpieczne miejsca? I wreszcie — jaką rolę może odegrać sztuka współczesna w procesach adaptacji do rzeczywistości znajdującej się na krawędzi chaosu?

Tytuł wystawy odwołuje się do teorii złożoności. „Krawędź chaosu” oznacza stan, w którym system utracił stabilność, lecz nie przekroczył jeszcze granicy rozpadu. Systemy biologiczne i społeczne dążą do takiej formy adaptacji, która pozwala im funkcjonować właśnie w tym obszarze dynamicznej równowagi. Proces ten określany jest mianem „adaptacji do krawędzi chaosu” i zachodzi najskuteczniej w strukturach zdecentralizowanych, opartych na współpracy, a nie hierarchii. W perspektywie społecznej rodzi to pytanie o możliwe formy wspólnotowości, które mogłyby stać się odpowiedzią na współczesne kryzysy — także w ich najbardziej radykalnych odsłonach.

Prezentowane na wystawie prace artystek i artystów, często funkcjonujących pomiędzy krajami, językami i tożsamościami, podejmują próbę opowiedzenia świata z perspektyw marginalizowanych i wypieranych. Ich doświadczenia, nierzadko związane z przymusową migracją, wykorzenieniem i rozpadem dotychczasowych porządków, stają się punktem wyjścia do refleksji nad teraźniejszością i przyszłością. Wykorzystując różnorodne media — od wideo i instalacji po rzeźbę i tkaninę — twórczynie i twórcy odzyskują rozproszone historie, podważają dominujące narracje oraz konfrontują odbiorców z dziedzictwem przemocy i jego współczesnymi konsekwencjami.

Tytułowa „krawędź chaosu” wskazuje na moment niestabilności, w którym dotychczasowe formy tracą spójność, a nowe dopiero zaczynają się wyłaniać. To przestrzeń potencjalnej transformacji — powolnego kształtowania się innych relacji społecznych, nowych sposobów współistnienia oraz więzi obejmujących także więcej-niż-ludzkie światy. W tym sensie wystawa staje się próbą wyobrażenia sobie przyszłości opartej na współzależności, solidarności i trosce.

Termin: 18.09.2026 – 4.04.2027

Wernisaż: 18.09.2026, godz. 18.00

Osoby artystyczne: Noor Abed, Architects for Gaza, Moumita Basak, Edgar Bąk, Alicja Bielawska, Eglė Budvytytė, Rana Hamadeh,  Ana Laura Lozza & Barbara Hang, Inside Job (Ula Lucińska, Michał Knychaus), Martyna Jastrzębska, Agnieszka Kalinowska, Yulia Krivich, Zoarinivo Razakaratrimo / Madame Zo, Ala Savashevich, Iza Tarasewicz, Julita Wójcik, Hannah Alexandra Younger

Kuratorki: Małgorzata Ludwisiak, Katarzyna Słoboda

Współpraca ze strony CMWŁ: Maria Grzeszczak

Producentka: Sonia Nieśpiałowska

Aranżacja przestrzeni wystawy: Dziewczyny od Wystaw (Joanna Góra-Raurowicz, Katarzyna Similak)

Wystawa jest częścią Festiwalu Łódź Wielu Kultur