NA KRAWĘDZI CHAOSU

NA KRAWĘDZI CHAOSU 

 

Wystawa podejmuje refleksję nad współczesnością rozumianą jako stan permanentnej niestabilności - moment zawieszenia między rozpadem istniejących porządków a możliwością wyłonienia się nowych form życia społecznego. Punktem wyjścia jest pytanie o możliwość i konieczność myślenia o solidarności, wspólnocie oraz wzajemnej odpowiedzialności w świecie naznaczonym wojną, przemocą, przymusowymi migracjami i pogłębiającą się katastrofą klimatyczną.

Jak odnaleźć się wobec gwałtownie zmieniających się kartografii geopolitycznych? Czy możliwe jest przekroczenie dychotomii „my” i „oni”, a jeśli tak — na jakich zasadach? O jakich wspólnotach i o jakiej solidarności można dziś jeszcze mówić? Jakie narracje pozwalają opowiadać teraźniejszość i przyszłość, w których nie istnieją już bezpieczne miejsca? I wreszcie — jaką rolę może odegrać sztuka współczesna w procesach adaptacji do rzeczywistości znajdującej się na krawędzi chaosu?

Tytuł wystawy odwołuje się do teorii złożoności. „Krawędź chaosu” oznacza stan, w którym system utracił stabilność, lecz nie przekroczył jeszcze granicy rozpadu. Systemy biologiczne i społeczne dążą do takiej formy adaptacji, która pozwala im funkcjonować właśnie w tym obszarze dynamicznej równowagi. Proces ten określany jest mianem „adaptacji do krawędzi chaosu” i zachodzi najskuteczniej w strukturach zdecentralizowanych, opartych na współpracy, a nie hierarchii. W perspektywie społecznej rodzi to pytanie o możliwe formy wspólnotowości, które mogłyby stać się odpowiedzią na współczesne kryzysy — także w ich najbardziej radykalnych przejawach.

Wystawa otwiera przestrzeń dla wyobrażenia innych sposobów współistnienia. Splata fakty i fikcję w poszukiwaniu nowego języka opowieści o świecie i odnalezienia w nim swojego miejsca. Pyta o rodzaje relacji i wspólnot, które pozwalają przetrwać kryzysy. Zaproszone do wystawy twórczynie i kolektywy artystyczne dzielą się swoimi doświadczeniami, przeczuciami i poetyckimi narracjami. Dzieła powstałe kilka lat temu, obok prac najnowszych oraz wybranych z kolekcji muzeum, ujawniają w ramach wystawy swoją niezwykłą aktualność i wychylają się razem w przyszłość.

Tytułowa „krawędź chaosu” wskazuje na moment niestabilności, w którym dotychczasowe formy tracą spójność, a nowe dopiero zaczynają się wyłaniać. To przestrzeń transformacji —kształtowania się innych relacji społecznych, nowych sposobów współistnienia oraz więzi obejmujących także więcej-niż-ludzkie światy. W tym sensie wystawa staje się próbą wyobrażenia sobie przyszłości opartej na współzależności, solidarności i trosce.

--

Wystawa rekomendowana jest dla osób od 13. roku życia. Zawiera prace odnoszące się do globalnych kryzysów i przemocy, a także elementy nagości oraz intensywne bodźce dźwiękowe.

--

Termin: 18.09.2026 – 4.04.2027

Wernisaż: 18.09.2026, godz. 18.00

Osoby artystyczne: Noor Abed, Architects for Gaza, Moumita Basak, Edgar Bąk, Alicja Bielawska, Eglė Budvytytė, Rana Hamadeh,  Ana Laura Lozza & Barbara Hang, Inside Job (Ula Lucińska, Michał Knychaus), Martyna Jastrzębska, Agnieszka Kalinowska, Yulia Krivich, Eliza Proszczuk, Zoarinivo Razakaratrimo / Madame Zo, Ala Savashevich, Iza Tarasewicz, Julita Wójcik, Hannah Alexandra Younger

Kuratorki: Małgorzata Ludwisiak, Katarzyna Słoboda

Współpraca ze strony CMWŁ: Maria Grzeszczak

Producentka: Sonia Nieśpiałowska

Koordynacja montażu: Aleksandra Kmiecik 

Aranżacja przestrzeni wystawy: Dziewczyny od Wystaw (Joanna Góra-Raurowicz, Katarzyna Similak)

Światło: Artur Frątczak

Wystawa jest częścią Festiwalu Łódź Wielu Kultur

--

Biogramy kuratorek:

Małgorzata Ludwisiak - niezależna kuratorka, historyczka sztuki, dr nauk humanistycznych, krytyczka sztuki, ekspertka w dziedzinie zarządzania muzeami oraz wykładowczyni, mieszkająca w Warszawie. Kuratorka Pawilonu Albańskiego w ramach 61. Międzynarodowej Wystawy Sztuki – La Biennale di Venezia 2026, której towarzyszy redagowana przez nią publikacja A Place in the Sun. On Staging the Unknown, Decolonisation and Contemporary Art, wydana z Mousse Publishing. Przygotowała otwartą 31 maja br. wystawę Patrząc na świat od nowa. O poetykach widzenia w sztuce XX i XXI wieku z FOLTA Collection oraz antologię tekstów pod tym samym tytułem, inaugurujące nowe miejsce dla sztuki we Wrocławiu. Ludwisiak studiowała historię sztuki i filozofię na Uniwersytecie Łódzkim oraz na Uniwersytecie w Vigo w Hiszpanii. Pełniła funkcję dyrektorki niektórych z najważniejszych muzeów i instytucji artystycznych w Polsce: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (wicedyrektorka ds. programowych, 2023–24), Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie (dyrektorka, 2014–19) oraz Muzeum Sztuki w Łodzi (wicedyrektorka, 2008–14). Była również główną kuratorką Działu Sztuki Nowoczesnej w Muzeum Narodowym w Gdańsku (2021–22), dyrektorką Międzynarodowego Biennale w Łodzi (2006) oraz inicjatorką i dyrektorką Łódzkiego Festiwalu Designu (2007). Przez dwie kadencje (2020–2025) należała do zarządu CIMAM (Międzynarodowego Komitetu Muzeów i Kolekcji Sztuki Współczesnej) – pracowała nad corocznymi konferencjami CIMAM i programami webinarów.

Katarzyna Słoboda – kuratorka, badaczka choreografii, dramaturżka tańca, doktorka nauk humanistycznych. Wykładowczyni kuratorstwa w Akademii Sztuki w Szczecinie. W latach 2009-2022 związana z Muzeum Sztuki w Łodzi, gdzie kuratorowała takie wystawy i projekty, jak m.in.: Prototypy 6: Alicja Bielawska. Na przecięciu linii (2022), Prototypy 4: Agata Siniarska, Osuwisko (2020), Przyjdźcie, pokażemy Wam, co robimy. O improwizacji tańca (z Sonią Nieśpiałowską, 2013), Ekologie Miejskie (wraz z Aleksandrą Jach, 2011-2013) czy Układy odniesienia. Choreografia w muzeum (z Mateuszem Szymanówką, 2016). Redaktorka i autorka publikacji oraz tekstów na temat sztuki współczesnej, choreografii i praktyk performatywnych. Jest autorką książki Ucieleśniona uważność w wybranych praktykach tańca współczesnego (IS PAN, NIMiT Warszawa 2023). https://kasiasloboda.cargo.site/

 

Biogramy osób artystycznych i opisy dzieł:

[BIOGRAMY I OPISY]

--

[TEKST KURATORSKI]

--