Helena Bohle-Szacka. Przenikanie


 



Kobieta niezwykła, artystka, graficzka, propagatorka polskiej kultury, pierwsza polska powojenna projektantka mody rozpoznawalna za żelazną kurtyną – te wszystkie oblicza Heleny Bohle-Szackiej ukaże najnowsza wystawa czasowa w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi.  

Helena Bohle-Szacka, córka polskiej Żydówki i Niemca, wychowana została w Białymstoku w wielokulturowym domu, z którego wyniosła otwartość na ludzi i tolerancję. Jej fascynująca biografia naznaczona dramatycznymi przeżyciami wojennymi i emigracją oraz wszechstronna twórczość, stały się punktem wyjścia do nowej multidyscyplinarnej wystawy czasowej „Helena Bohle-Szacka. Przenikanie”, którą będzie można oglądać w CMWŁ od października 2021 roku.

W latach 1944-47 więziona w obozach koncentracyjnych Ravensbrück i Helmbrechts, po wojnie zamieszkała w Łodzi, gdzie studiowała grafikę w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych u Władysława Strzemińskiego, który miał ogromny wpływ na jej twórczość artystyczną. Karierę w modzie rozpoczynała od współpracy z takimi wydawnictwami jak „Dziennik Łódzki”, „Modne krawiectwo”, „Moda” czy „Uroda”, gdzie oprócz pisania artykułów, zajmowała się pracą rysowniczki – wykonywała grafikę żurnalową, szkice stylizacji, ilustracje. Stąd był już mały krok do projektowania ubiorów. Zaczynała w Centralnym Laboratorium Przemysłu Odzieżowego, potem zajmowała kluczowe stanowiska w najsłynniejszych w latach 60. państwowych domach mody: Moda Polska, Telimena i Leda. Jej kolekcje stanowiły prawdziwy przełom, stając się wyrazem sprzeciwu wobec szarej rzeczywistości komunistycznego kraju.

W 1968 r. w wyniku antysemickiej nagonki, wyemigrowała do Berlina Zachodniego. W Niemczech pracowała głównie jako wykładowca w berlińskiej Lette-Schule, rozpoczęła także karierę artystyczną, skupiając się na tworzeniu grafik i rysunków. Prace artystki pokazywane były na ponad 40 wystawach, m.in. w Berlinie, Warszawie, Paryżu, Pradze, Kopenhadze, Wiedniu i Londynie.

Na uwagę zasługuje jej berlińska działalność kulturalna – wraz z mężem w swoim mieszkaniu prowadziła otwarty salon kulturalny, stanowiący miejsce spotkań artystów, pisarzy, tłumaczy i emigrantów. W swoim życiu niezmiennie podkreślała znaczenie polskości i przyjaźni, która pozwoliła jej przetrwać dramatyczne doświadczenia. W 1994 roku za zaangażowanie na rzecz propagowania polskiej kultury otrzymała Krzyż Oficerski Odrodzenia Polski.

Przygotowywana w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi wystawa jest częścią projektu o nazwie „Wystawa multimedialna i materiały edukacyjne dostępne online o Helenie Bohle-Szackiej”, który, oprócz samej ekspozycji, obejmuje projekt badawczy oraz wydarzenia i warsztaty towarzyszące.

Na wystawie udostępnione zostaną materiały archiwalne z kolekcji Galerii Sleńdzińskich w Białymstoku – głównego partnera projektu. Na wystawie nie zabraknie także prac z kolekcji mody projektantki, w tym sesji modowych z lat 60-tych. Dodatkowo, do współpracy zaproszeni zostaną współcześni artyści, którzy  stworzą prace inspirowane biografią i twórczością Bohle-Szackiej.

Wystawa „Helena Bohle-Szacka. Przenikanie” stanowi próbę połączenia przeszłości i teraźniejszości. Poprzez historię i przywoływane wspomnienia przypomina współczesnemu odbiorcy o doświadczeniach ofiar nazizmu podczas II wojny światowej, nawiązując jednocześnie do problemu aktualnych form dyskryminacji w Europie i zagrożeń, jakie się z tym wiążą. To jednocześnie artystyczna forma protestu przeciwko wszelkim przejawom dyskryminacji, zarówno w przeszłości, jak i w teraźniejszości.

--

Projekt dofinansowano ze środków Fundacji "Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość“ (Stiftung „Erinnerung, Verantwortung und Zukunft“) w ramach programu „Historia lokalna”.

 

 

Fotografia pochodzi ze zbiorów Galerii im. Sleńdzińskich w Białymstoku.

Dowiedz się więcej